Odlike kamena

Kamen po svojoj tvrdoći i gustini predstavlja idealno obeležje materijalnog sveta, simbol pouzdanosti i stabilnosti. No, kako u hrišćanstvu nije samo čovek, već i materija predmet Božje promisli spasenja i preobraženja, tako i hrišćanska simbolika kamena nosi duhovni karakter i odslikava proces duhovnog sazdanja i preobraženja. Osnovno simboličko značenje kamena dobija se kada se on shvati kao element građevine sozdane po Božanskom planu, kao element hrama Božjeg, i u širem smislu Crkve Hristove. U tom slučaju kamen poprima analogiju čovečje ličnosti, kao element sjedinjavanja. U Bibliji možemo pronaći tri osnovna pojma vezana za kamen, kroz arhitektonsku simboliku:"kamen temeljac", "ugaoni kamen", "živo kamenje". U Jevanđelju od Mateja, Hristos, obrativši se apostolu Simonu( Petru), reče "A ja tebi kažem da si ti Petar (kamen), i na tome kamenu sazidaću Crkvu svoju, i vrata pakla neće nadvladati". (Matej16.18). Sami Gospod je nazvao Apostola "kamenom temeljcem". To se odnosi i na druge Apostole, što je vidljivo iz teksta Otkrovenja. " I zid Grada imaše dvanaest temelja, i nanjima dvanaest imena Dvanaest apostola Jagnjetovih" (Otkr. Ugaonim kamenom je i sam Hristos Sebe nazvao (Matej 21.42, Marko 12.10, Luka 20.17 ), misleći na rečima psalama: "Kamen koji odbaciše zidari, posta glava od ugla" (Psalm 11.22 ). I sami znamo da kamena temeljaca u građevini može biti nekoliko, u krajnjem slučaju četiri, a ugaoni završni kamen može biti samo jedan. On je taj završni kamen koji sprečava da se ostali uruše, i može biti samo na vrhu građevine. Tačnije rečeno Hristos je - Glava Crkve. Najbolji primer "ugaonog kamena " u crkvenom zlatarstvu i juvelirstvu, kao simbol Hrista, je dragocen kamen u preseku krakova krsta, na mestu spajanja četiri ugla. Shodno tome, drago kamenje na krajevima krakova krsta predstavlja" kamene temeljce" i mogu označavati četiri Jevanđelista ili četiri strane sveta. To se može reći i za predmete koji su okrugli ili ovalne forme, gde se dragoceni kamen nalazi u centru.



Pojam "živog kamenja" srećemo kod Apostola Petra. Sveti Petar Hrista naziva "ugaonim, dragim kamenom", pa se pojam "živog kamenja" može odnositi na sve hrišćane koji od sebe stvaraju duhovni dom (Posl. Petrov 2 4-5). Apostol Pavle, naziva hrišćane "sugrađanima svetih" i da su oni "Nazidani na temelju apostola i proroka, gde je ugaoni kamen sam Isus Hristos" (Posl.Efes.2 19-20). Ovi primeri nam pokazuju kako se kroz arhitektonske pojmove predstavlja poredak i hijerarhija Crkve Hristove. Shodno tome, kompozicije mnogih hrišćanskih zlatarskih predmeta su izvedene u skladu sa hramovnom simbolikom. U pojmu "živog kamenja" sadrži se i ideja preobraženja kako čoveka, tako i materijalnog sveta. Ova ideja se u umetnosti može preneti kroz obradu običnog kamena, posebno u predstavama svetih scena. Primer takvog delanja su rezbarene ikone u steatitu, široko rasprostranjene u Vizantiji u 11 i 12 veku, i na Ruskim ikonicama izrađenim od mekih vrsta kamena. Naposletku, pojam preobraženja objašnjava kontrast koji postoji između običnog i dragog kamenja




Ikona Sveti Dimitrije solunski-kamen (steatit)

Preuzeto sa sajta: www.duborez-krst.com

  • AKCIJE
  • LICITACIJE
  • REKLAME

Copyright duborezart.com 2017/18